Το ακρωτήρι (θεατρική παράσταση)

"Το ακρωτήρι"

Η Τζουλιάνα είναι ταραγμένη. Όσο ταραγμένος μπορεί να είναι ένας άνθρωπος όταν το τραυματικό του παρελθόν πυροδοτεί το παρόν με φόβο και ξεσπάσματα. Η υγεία της έχει κλονιστεί και προσπαθεί να ενώσει τα κομμάτια της ζωής της, να φέρει ξανά κοντά της όσα στερήθηκε για χρόνια, πριν ο χρόνος της τελειώσει.

Το «Ακρωτήρι» και η κόρη της είναι ό,τι πλέον επιθυμεί. Ο σύζυγος που στάθηκε για χρόνια δίπλα της, επιστήμονας όπως και η ίδια, προσπαθεί να τη βοηθήσει. Όμως η βοήθειά του μοιάζει περισσότερο με απειλή. Η απόσταση που έχει δημιουργηθεί μεταξύ τους βαθαίνει από τις διαπιστώσεις που έχει κάνει για εκείνον. Η εμπιστοσύνη δείχνει να έχει χαθεί· ακόμη και η γιατρός που έχει οριστεί για να τη φροντίσει φαίνεται να λειτουργεί καθ’ υπόδειξή του.

Αυτή είναι η δική της οπτική.

Ο σύζυγός της, Ίαν, φαίνεται να έχει μια εντελώς διαφορετική άποψη — τόσο για την κατάστασή της όσο και για τη σχέση τους. Είναι βέβαιος πως η Τζουλιάνα δεν πάσχει από αυτό που πιστεύει πως της κληροδοτήθηκε και προσπαθεί να την απαλλάξει από τις εμμονές που έχει διαμορφώσει γύρω από πρόσωπα και γεγονότα του παρελθόντος.

Ή μήπως προσπαθεί να την ξεγελάσει;

Καταιγιστικό, καθηλωτικό, συγκινητικό, δραματικό και βαθιά ανθρώπινο, «Το Ακρωτήρι» σκάει σαν κύμα στην ακτή μια μέρα απόλυτης νηνεμίας. Όσο όμως περνούν τα λεπτά, ο ουρανός σκοτεινιάζει, ο αέρας βαραίνει και τα κύματα αγριεύουν. Χτυπούν τους πρωταγωνιστές, χτυπούν κι εσένα. Φτάνουν στον πυρήνα της ανθρώπινης ύπαρξης, σβήνοντας από την άμμο όσα είχαν γραφτεί, εισχωρώντας όλο και πιο βαθιά — στο ανθρώπινο μυαλό.

Μπορεί όλα αυτά να μοιάζουν με παραβολή, όμως έτσι αποτυπώνονται τα συναισθήματα που μου γέννησε αυτή η εξαιρετική παράσταση. Με τη συγκλονιστική ερμηνεία της Μαρίας Ναυπλιώτου στον ρόλο της Τζουλιάνα, η οποία καταθέτει την ψυχή της επί σκηνής για εκατό λεπτά. Ακούραστη και καθηλωτική, σε έναν εξαιρετικά απαιτητικό ρόλο που με συντάραξε. Μαζί με τον Νικόλα Παπαγιάννη, στον ρόλο του Ίαν, συνθέτουν ένα δίδυμο που δεν ζητά τίποτα από τον θεατή — μόνο του δίνει.

Σε σκηνοθεσία Οδυσσέα Παπασπηλιόπουλου, «Το Ακρωτήρι», μία από τις καλύτερες παραστάσεις που έχω δει μέχρι σήμερα, συνεχίζει τις παραστάσεις του έως τις 15 Φεβρουαρίου στο θέατρο Radio City της Θεσσαλονίκης.
Σας προσκαλώ — ή καλύτερα σας προκαλώ — να το δείτε.

Άμνετ - "Hamnet" (ταινία)

            Άμνετ – “Hamnet”

Ο Ουίλιαμ γνώρισε την Άγκνες και μαγεύτηκε από τη φωτιά στα μάτια της και την αδάμαστη φύση της. Προερχόμενοι από δύο διαφορετικούς κόσμους, ενώθηκαν χωρίς δεύτερη σκέψη, δημιουργώντας μια οικογένεια δεμένη με τη φύση, τα βότανα και τα ζώα. Εκείνη έφερε στον κόσμο τρία παιδιά και τους μετέδωσε τη σοφία της γης, ενώ εκείνος, όσο κι αν αγαπούσε βαθιά τη ζωή που έχτισαν μαζί, δεν μπορούσε να καταπνίξει την ανάγκη του για δημιουργία - μια ανάγκη που η επαρχία αδυνατούσε να χωρέσει.

Η ταινία «Άμνετ» μας μεταφέρει στον 16ο αιώνα και αφηγείται μια άγνωστη, βαθιά ανθρώπινη πλευρά της ιστορίας του Σαίξπηρ. Αν και θα μπορούσε να ιδωθεί ως βιογραφία, επιλέγει έναν πιο ποιητικό δρόμο, συνδυάζοντας ιστορικά στοιχεία με μυθοπλασία και φωτίζοντας την έμπνευση πίσω από τη γέννηση του Άμλετ.

Στον πυρήνα της, η ιστορία εξερευνά τη σύνδεση των ανθρώπων και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν την απώλεια - μια διαδικασία σύνθετη, επώδυνη και ταυτόχρονα αναγκαία. Οι πρωταγωνιστές βιώνουν το πένθος με εντελώς διαφορετικούς τρόπους, ο καθένας ακολουθώντας τη δική του εσωτερική διαδρομή. Το ταξίδι αυτό, αργό και σιωπηλό, λειτουργεί τελικά ως μια μορφή κάθαρσης.

Πρόκειται για ένα ιστορικό δράμα που ξεδιπλώνεται αργά και σχεδόν χειρουργικά, αποκαλύπτοντας χαρακτήρες και συναισθήματα με γήινη αυθεντικότητα και διαχρονική δύναμη. Η εξαιρετική φωτογραφία και οι σπουδαίες ερμηνείες καθηλώνουν. Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στον Jacobi Jupe στον ρόλο του Άμνετ (Hamnet), ο οποίος ξεχωρίζει με μια ερμηνεία γεμάτη ευαισθησία και αλήθεια.

Η ταινία «Άμνετ»,  σε σκηνοθεσία Κλόι Ζάο, βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημα της Μάγκι Ο'Φάρελ, αξίζει τον χρόνο του θεατή, προσφέροντας ένα ταξίδι κλιμακούμενων συναισθημάτων και εσωτερικής έντασης. Ένα έργο βαθιά ανθρώπινο, που μένει μαζί σου και μετά τους τίτλους τέλους. Μην τη χάσετε.

Το μυστηριώδες χαμόγελο της Αθηνάς (βιβλίο)

Το μυστηριώδες χαμόγελο της Αθηνάς – Θάνος Κονδύλης

Μια κλοπή από το Μουσείο της Ακρόπολης γίνεται ο μίτος της Αριάδνης που οδηγεί στα άδυτα του κόσμου της αρχαιοκαπηλίας. Την υπόθεση αναλαμβάνει ο αστυνόμος Περικλής Πανταζής, προσπαθώντας ταυτόχρονα να ισοφαρίσει το φιάσκο που βίωσε σε μια προηγούμενη υπόθεση ναρκωτικών.

Ποιοι και γιατί αποφάσισαν να αφαιρέσουν μια μαρμάρινη πλάκα από το μουσείο; Πώς συνδέεται η υπόθεση με την επιστροφή των μαρμάρων του Παρθενώνα από το Βρετανικό Μουσείο και τι ρόλο παίζει η αρχαιοφύλακας της αίθουσας τριάντα δύο;

Πολιτικοί, επιστήμονες, επιχειρηματίες και αστυνομία αποτελούν μέλη του ίδιου ιστού, ο οποίος μπλέκεται στα πόδια του αστυνόμου Πανταζή. Κάποιοι θα τον παραπλανήσουν, άλλοι θα τον απειλήσουν, ενώ η βοήθεια θα έρθει από απρόσμενες πλευρές. Θα καταφέρει να φέρει εις πέρας την υπόθεση ή θα υπογράψει τη δική του καταδίκη;

Το Μυστηριώδες χαμόγελο της Αθηνάς, με την υπογραφή του Θάνου Κονδύλη, μας μεταφέρει στον κόσμο της αρχαιοκαπηλίας. Με φόντο το Μουσείο της Ακρόπολης, οι ήρωές του προσπαθούν να λύσουν την άκρως περίεργη εξαφάνιση ενός εκθέματος που απεικονίζει τη θεά Αθηνά από ένα φρούριο υψίστης ασφαλείας.

Με λόγο απλό και καθημερινό, ο συγγραφέας συνθέτει χαρακτήρες γνώριμους: ανθρώπους με δυνατότητες και αδυναμίες, μπλεγμένους σε επικίνδυνα δίχτυα που θέτουν τις ζωές τους σε κίνδυνο.

Προσωπικά βρήκα την υπόθεση πολύ ενδιαφέρουσα, παρότι τον τελευταίο καιρό έχω απομακρυνθεί από τις αστυνομικές εξιχνιάσεις. Σε αυτό συνέβαλαν τόσο ο τίτλος όσο και το εξώφυλλο, που με ώθησαν να αποκτήσω το βιβλίο. Ωστόσο, οι διάλογοι και οι αντιλήψεις των ηρώων θεωρώ ότι παραπέμπουν σε μια εποχή προηγούμενων δεκαετιών.

Καποδίστριας (ταινία)

Καποδίστριας  (2025)

Η αγάπη του για την πατρίδα του, μια χώρα υπόδουλη αρχικά σε ξένο κατακτητή και αργότερα στις πιέσεις εγχώριων ισχυρών και φατριαστικών συμφερόντων, τον καταδίκασε να την ονειρεύεται ελεύθερη και να μάχεται με όσα μέσα διέθετε, προκειμένου να τη μετατρέψει σε ένα σύγχρονο κράτος παιδείας, πολιτισμού και επιστημών.

Αν και αποτέλεσε εξέχουσα προσωπικότητα σε ξένα κράτη, όπου με τις ρηξικέλευθες ιδέες του συνέβαλε στη διαμόρφωση λύσεων που άλλοι δεν τόλμησαν καν να οραματιστούν, στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος θεωρήθηκε απειλή. Οι κοτσαμπάσηδες και οι τοπικοί παράγοντες αντιτάχθηκαν στα μέτρα που επιχείρησε να εφαρμόσει, καθώς αυτά περιόριζαν τα προνόμιά τους.

Ουδείς προφήτης στον τόπο του. Έτσι, στις 27 Σεπτεμβρίου 1831, έπεσε νεκρός από τα χέρια των Κωνσταντίνου και Γεωργίου Μαυρομιχάλη, συγγενών του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, σε αντίποινα για τη φυλάκισή του.

Η ταινία του Γιάννη Σμαραγδή αποτελεί ένα οδοιπορικό στη ζωή και το έργο του Ιωάννη Καποδίστρια· ενός ηγέτη που τέθηκε στο στόχαστρο για τις πολιτικές του επιλογές και τελικά τιμωρήθηκε γι’ αυτές. Στην πορεία της ζωής του ως διπλωμάτη, υπουργού και κυβερνήτη, παρουσιάζεται και η ιδιαίτερη σχέση του με τη Ρωξάνδρα Στούρτζα, τη γυναίκα που τον συγκίνησε βαθιά.

Η ταινία, που αποτέλεσε όραμα ζωής για τον Έλληνα σκηνοθέτη, κατηγορήθηκε πριν ακόμη προβληθεί ότι επιχειρεί να δημιουργήσει μια αγιογραφία του πολιτικού. Δεν ασπάζομαι αυτή την άποψη. Κάθε αποτύπωση προσώπων που ανήκουν στην ιστορία μας αξίζει να ακουστεί, ακόμη κι αν διαφωνούμε μαζί της, καθώς λειτουργεί όχι ως απόλυτη αλήθεια, αλλά ως εφαλτήριο για την αναζήτησή της. Παρακολουθώντας και άλλα έργα του γνωστού σκηνοθέτη, αναγνώρισα τον ιδιαίτερο τρόπο έκφρασής του, απόλαυσα τη φωτογραφία και την επιλογή των συντελεστών. Ωστόσο, συνολικά, τη βρήκα άνευρη.

Δες το trailer της ταινίας εδώ:

Αυτή η νύχτα μένει (θεατρική παράσταση)

 

«Αυτή η νύχτα μένει»

Η νύχτα είναι ζόρικη, πλανεύτρα και αλήτισσα.

Όσα κι αν έχει να σου δώσει, άλλα τόσα έχει να σου πάρει.

Κρύβει μυστικά που, όσο κι αν περπατήσεις μέρα σε δρόμους γεμάτους φώτα και ανθρώπους, δεν πρόκειται ποτέ να ανακαλύψεις.

Αυτή θα μπορούσε να είναι μια λιτή περιγραφή της ζωής στη νύχτα. Δεν αρκεί όμως μπροστά σε όσα έζησαν όλοι εκείνοι που τη γεύτηκαν για βιοποριστικούς λόγους — και δη στην επαρχία. Εδώ έρχεται να ρίξει τα φώτα της η θεατρική παράσταση «Αυτή η νύχτα μένει», μεταφορά από το ομώνυμο βιβλίο του Θάνου Αλεξανδρή.

Χρονικά επιστρέφουμε στις δεκαετίες του ’80 και του ’90, τότε που τα νυχτερινά κέντρα ανθίζουν — ακριβώς μετά τη Μεταπολίτευση — και ο νεοέλληνας ξοδεύει τα χρήματά του σε φιάλες αλκοόλ και γαρύφαλλα αμφιβόλου προελεύσεως. Μακριά από τα «εκλεπτυσμένα» αστικά κέντρα, στα επονομαζόμενα σκυλάδικα της επαρχίας, οι «ζημιές» για τα μάτια μιας τραγουδίστριας ή χορεύτριας αποτελούν καθημερινότητα, όπως και η σεξιστική διαχείρισή τους από μαγαζάτορες και θαμώνες.

Εστιάζοντας στην ιστορία που αφηγείται η παράσταση, ντυμένη με πληθώρα τραγουδιών της εποχής που εκτελούνται ζωντανά, μέσα σε μια σκηνοθετικά άρτια υπερπαραγωγή με πολυμελή θίασο, συναντάμε έναν ηθοποιό που, μετά τις σπουδές του στο Θέατρο Τέχνης και απογοητευμένος από τις προοπτικές που αυτό μπορεί να του προσφέρει, περνά στον χώρο της νυχτερινής διασκέδασης της επαρχίας. 

Το σοκ είναι μεγάλο, όπως και οι προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει. Τι πρέπει να κάνει ένας τέτοιος άνθρωπος για να επιβιώσει; Περνά από την εκμετάλλευση των μάνατζερ, τη χλεύη των μαγαζατόρων, την απρόβλεπτη συμπεριφορά των θαμώνων και έχει μόνο μία επιλογή: να πετύχει, αν θέλει να σταθεί στα πόδια του — και τη νύχτα.

Η παράσταση, με πρωταγωνιστή τον Παντελή Καναράκη, συνεχίζει την επιτυχημένη πορεία της στο Βασιλικό Θέατρο Θεσσαλονίκης έως και την 1η Μαρτίου. Μην τη χάσετε.

Η εκδίκηση της μπαλαρίνας (βιβλίο)

Η εκδίκηση της μπαλαρίνας – Μαρία Παναγοπούλου

Αέρινες ανθρώπινες φιγούρες, υφάσματα που αναδεικνύουν και την παραμικρή λεπτομέρεια ενός καλλίγραμμου σώματος, μουσική που εξυψώνει τα πιο ευγενή ανθρώπινα αισθήματα, υποδήματα (πουέντ) που δημιουργούν την ψευδαίσθηση πως τα πόδια αιωρούνται πάνω από το έδαφος.
Αυτά είναι τα στοιχεία που βλέπουμε – ή φανταζόμαστε – όταν αναφερόμαστε σε μια μπαλαρίνα, συνθέτοντας τη μία όψη του νομίσματος.

Λιπόσαρκα σώματα που υποσιτίζονται, καταπονημένα άκρα που πληγώνονται, φθείρονται και αιμορραγούν. Απαιτητικές πρόβες που αποτελούν μόνιμη καθημερινότητα, ανταγωνισμός, στερήσεις. Στερήσεις και πάλι στερήσεις.

Και αυτή είναι η άλλη όψη.

Ακόμη κι αν η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση, η πραγματικότητα δεν υπολείπεται σε σκληρότητα.

Η παραπάνω περιγραφή θα μπορούσε να ταιριάζει σε κάθε μπαλαρίνα – και σίγουρα στην ηρωίδα της συγγραφέα Μαρίας Παναγοπούλου, με το προσωνύμιο Τζίντζερ. Με καταγωγή από το Βαθύ της Σάμου και ύστερα από την απροσδόκητη εμφάνιση του κατάλληλου ανθρώπου στη ζωή της, βρίσκεται να αγγίζει το όνειρο μιας επαγγελματικής πορείας που ελάχιστοι έχουν την ευκαιρία να γευτούν. Ένα όνειρο που, για ακόμη μία φορά, φέρει μέσα του κομμάτια εφιάλτη.

Η συγγραφέας, με την Εκδίκηση της μπαλαρίνας, μας εισάγει στα άδυτα ενός χώρου ντυμένου με το πέπλο του ονείρου για όσους τον παρατηρούν από απόσταση. Ενός πέπλου που κρύβει τόσο από εμάς όσο και από την ηρωίδα αλήθειες που πονούν και μπορούν να αποβούν ολέθριες.

Βαθιά επηρεασμένη από προσωπική μου έρευνα, μερικά χρόνια πριν, γράφοντας για μια μπαλαρίνα, δεν είμαι βέβαιη ότι μπορώ να είμαι απολύτως αντικειμενική. Θα σταθώ, ωστόσο, σε αυτό που είναι απολύτως βέβαιο: πρόκειται για ένα μυθιστόρημα που διαβάζεται εύκολα, παρότι καταπιάνεται με ένα ιδιαίτερο θέμα, δημιουργώντας αρκετές ανατροπές μέσα από απρόβλεπτες εξελίξεις με τις οποίες έρχονται αντιμέτωποι οι ήρωες. Είναι πλούσιο σε εικόνες και συναισθήματα που εναλλάσσονται, αν και δεν θα σας κρύψω ότι θα προτιμούσα μια πιο πυκνή αφήγηση και την παράλειψη ορισμένων αναφορών σε γεγονότα της επικαιρότητας, οι οποίες δεν φαίνεται να εξυπηρετούν ουσιαστικά ούτε τη ροή ούτε την ατμόσφαιρα της ιστορίας.

Μου έκανες δώρο τα Χριστούγεννα (βιβλίο)

Μου έκανες δώρο τα Χριστούγεννα - Κώστας Κρομμύδας

Θέλω να σου μιλήσω για μια χριστουγεννιάτικη ιστορία.

Πριν, όμως, από αυτό… πάμε να παίξουμε ένα μικρό παιχνίδι. Είσαι έτοιμος/η;

Κλείσε τα μάτια!

Φαντάσου πως βρίσκεσαι σε ένα πέτρινο σπίτι, σε ένα ορεινό προορισμό. Ο φωτισμός είναι χαμηλός. Έχεις τυλιχτεί με ένα ζεστό κάλυμμα και το μόνο που ακούγεται είναι το τζάκι που σιγοκαίει μπροστά σου, καθώς τα ξύλα παραδίδονται αργά στις φλόγες. Δίπλα σου, ένα ποτήρι με το αγαπημένο σου ποτό, ολοκληρώνει την εικόνα.

Νιώσε τη ζεστασιά να σε τυλίγει και πάμε να ξεκινήσουμε!

Το βιβλίο «Μου έκανες δώρο τα Χριστούγεννα» του Κώστα Κρομμύδα, με την απρόσκοπτη ροή και τους καθημερινούς ήρωες που μας χαρίζει, είναι μια απρόσμενη, ζεστή αγκαλιά που φτάνει μέχρι την ψυχή και δεν σε αφήνει να κρυώσεις, όσο και αν το χιόνι αποκλείει τα πάντα γύρω σου. Αν παραδοθείς σε αυτό - σε παρακαλώ κάν' το - θα δεις πως θα το κουβαλάς μέσα σου για καιρό. Σαν μια φλόγα που σε καθοδηγεί και σε προτρέπει να δεις με διαφορετική ματιά όχι μόνο τα φετινά Χριστούγεννα, αλλά και την ζωή μετά από αυτά!

Μακριά από την πολύβουη πόλη, τις αλλεπάλληλες ειδοποιήσεις - που κάνουν το κινητό σου να αναβοσβήνει σαν χριστουγεννιάτικο δέντρο -, τα αδιάκοπα social media και τις ειδήσεις που σε φορτίζουν κυρίως αρνητικά, μεταφερόμαστε σε έναν παραδοσιακό τόπο που διατηρεί την αυθεντικότητά του. Γευόμαστε έναν τρόπο ζωής από τον οποίο αποκοπήκαμε, βυθισμένοι στη λήθη της άγριας καθημερινότητας. 

Εδώ, δύο άνθρωποι συναντιούνται τυχαία.

Φαίνονται αρκετά διαφορετικοί, και ίσως να είναι, όμως αυτό δεν έχει σημασία. Σημασία έχει πως, μέσα από απρόσμενες συνθήκες, αναγκάζονται να αλληλεπιδράσουν, να συνδεθούν και, κατ' επέκταση, να μοιραστούν!

Και τότε έρχονται σε επαφή με την πραγματική μαγεία των Χριστουγέννων. Μια μαγεία χωρίς υπερβολικούς στολισμούς και πολύχρωμα λαμπάκια. Μια μαγεία που τους οδηγεί να συνειδητοποιήσουν πως η ζωή μπορεί να είναι αλλιώς.

Πιο απλή. 

Πιο αληθινή. 

Πιο ουσιαστική.

Αγαπητέ Θεέ (βιβλίο)

 Αγαπητέ Θεέ – Ερίκ Εμανουέλ Σμίτ

 

"...Υπάρχει ένα φυτό της Σαχάρας που ζει μόνο μία μέρα. Μόλις ο σπόρος πιει νερό, μπουμπουκιάζει, γίνεται μίσχος, βγάζει φύλλα, πετάει ένα λουλούδι, παράγει σπόρους, μαραίνεται και, χοπ, το βράδυ, τέλος..."

Ο μικρός Όσκαρ γράφει γράμματα στον Θεό. Παρά το ότι αρχικά παρουσιάζεται ως «ταραχοποιός» - αναφερόμενος στις πράξεις του απέναντι στο σκύλο, τη γάτα και τα χρυσόψαρα - δεν είναι ένα κακό παιδί. Αντίθετα, είναι ένα παιδί που διψά για νόημα. Του λείπει η σωστή καθοδήγηση, ο χώρος να εκφραστεί, η ελευθερία να νιώσει ό,τι νιώθει χωρίς φόβο. Μέσα από αυτά τα γράμματα - σε έναν ασυνήθιστο παραλήπτη - βρίσκει τελικά μια φωνή. Έναν τρόπο να βάλει σε λέξεις όσα δεν χωρούν εύκολα στη σιωπή. Και μαζί, έναν τρόπο να αποδεχτεί όσα συμβαίνουν μέσα του και γύρω του.

Στην περίπτωσή του, ο χρόνος λειτουργεί παράξενα. Σχεδόν ονειρικά. Δεν ακολουθεί την γραμμική ροή της καθημερινότητας. Κάθε μέρα ισοδυναμεί με κάτι πολύ περισσότερο και υπογραμμίζει τη σχετικότητά του.

Όταν ζεις με πληρότητα, ο χρόνος δεν έχει σημασία. Όταν κοιτάς τη ζωή με τα μάτια ανοιχτά, ακόμα και το λίγο γίνεται πολύ.

Ο Ερίκ Εμανουέλ Σμιτ, στο «Αγαπητέ Θεέ», μας παραδίδει ένα έργο μόλις 95 σελίδων που όμως διαθέτει το βάθος και την ένταση ενός πλήρους μυθιστορήματος. Δεν πρόκειται απλά για μια ιστορία, αλλά για ένα υπαρξιακό κάλεσμα. Ανάμεσα στους δυνατούς συμβολισμούς του εντοπίζονται η παρουσία του άλλου και η δύναμη της ενσυναίσθησης. Το πόσο θεραπευτικό μπορεί να είναι το να είσαι απλώς εκεί για κάποιον, χωρίς να προσπαθείς να τον σώσεις. Χωρίς να νιώθεις την ανάγκη να πεις κάτι. Μόνο να ακούς.

Η ιστορία αυτή δεν απευθύνεται σε παιδιά, παρότι έχει παιδική φωνή. Αντίθετα, είναι μια κατάθεση αλήθειας που οι ενήλικες έχουμε ίσως ξεχάσει πώς να εκφράζουμε. Ο παιδικός λόγος λειτουργεί ως καθρέφτης αγνότητας, ειλικρίνειας και ευθύτητας.

Ίσως τελικά, ο πιο ουσιαστικός διάλογος δεν είναι αυτός που κάνουμε με τους άλλους, αλλά εκείνος που ξεκινά μέσα μας. Με ερωτήσεις που δεν περιμένουν απαντήσεις, αλλά παρουσία.

Η Φάλαινα (θεατρική παράσταση)

«Η Φάλαινα»

Απομονωμένος. Αυτοκαταστροφικός. Τραγικός. Ευαίσθητος…

Το πολυσυζητημένο έργο του Samuel D. Hunter που συγκλόνισε διεθνώς και έγινε παγκόσμια γνωστό μέσω της κινηματογραφικής μεταφοράς του από τον Darren Aronofsky, ετοιμάζεται να ανέβει -μετά τη στάση του για μια επιτυχημένη σειρά παραστάσεων στη Θεσσαλονίκη- στην Αθήνα, για δεύτερη χρονιά, με τον Πυγμαλίωνα Δαδακαρίδη, σε ρόλο ερμηνευτή και σκηνοθέτη.

Σύμφωνα με την υπόθεση του έργου, ο Τσάρλι, ένας νοσηρά παχύσαρκος καθηγητής, ζει απομονωμένος στο διαμέρισμά του. Η απώλεια ενός αγαπημένου του προσώπου τον σημαδεύει και τον οδηγεί σε πλήρη παραίτηση… από την ίδια την ζωή. Καθώς η υγεία του διαρκώς  επιδεινώνεται, μια σειρά επισκέψεων - ανθρώπων που είτε του θυμίζουν το παρελθόν είτε προσπαθούν να τον σώσουν από αυτό – τον φέρνουν αντιμέτωπο με όσα χρόνια τώρα αποφεύγει, αλλά κυρίως με τα δικά του, βαθιά καταχωνιασμένα συναισθήματα.

Το έργο αγγίζει κρίσιμα και διαχρονικά ζητήματα: την σωματική και ψυχική υγεία, την αγάπη και την ενοχή, την ομοφυλοφιλία και την κοινωνική καταπίεση, την θρησκευτική πίστη και τα ανθρώπινα όρια αλλά και την ανάγκη για λύτρωση.

Ο Δαδακαρίδης παραδίδει έναν σπαρακτικό, απόλυτα ανθρώπινο Τσάρλι. Δεν είναι μόνο η φυσική μεταμόρφωση – με το εντυπωσιακό προσθετικό σώμα που απαιτεί ο ρόλος – αλλά κυρίως η εσωτερική φθορά που αποτυπώνεται στα μάτια, στη φωνή, στις παύσεις. Καταφέρνει να ισορροπήσει ανάμεσα στην ντροπή και την τρυφερότητα, την αυτολύπηση και την απελπισμένη ελπίδα. Δεν ζητά τον οίκτο του θεατή· ζητά — ή μάλλον αξιώνει — την κατανόησή του. 

Ο τρόπος με τον οποίο χειρίζεται τη σιωπή, τα ξεσπάσματα αλλά και τις πιο ήρεμες στιγμές, δημιουργεί μια ερμηνεία αξιομνημόνευτη και καθηλωτική.

Ανάμεσα στις υπόλοιπες ερμηνείες, ξεχωρίζει η κόρη διαθέτοντας μια ωμή εφηβική σκληρότητα που σταδιακά αποκαλύπτει βαθύτερες πληγές. Η νοσοκόμα λειτουργεί ως ρυθμιστικός παράγοντας ανάμεσα στον Τσάρλι και όσα συμβαίνουν γύρω του, ενώ ο ιεραπόστολος  λειτουργεί σαν καταλύτης: εκπρόσωπος μιας πιο εύκολης, «έτοιμης» συγχώρεσης, που όμως συγκρούεται με την πικρή αλήθεια του Τσάρλι.

Όλοι οι ρόλοι προσπαθούν να εξυπηρετήσουν τη βασική θεματική που είναι η ανάγκη του ανθρώπου να γίνει αποδεκτός και αγαπητός, ακόμη και στα πιο σκοτεινά του σημεία. Πρόκειται για ένα έργο βαθιά ανθρώπινο, μια ερμηνεία που σε σημαδεύει και μια παράσταση που – παρά τη σκοτεινιά της – μιλά με ειλικρίνεια για το φως που ψάχνει κάθε άνθρωπος, ακόμη και λίγο πριν το τέλος.

…Αυτός είναι ο Τσάρλι. Αυτή είναι η «Φάλαινα».

Ηλέκτρα (βιβλίο)

Ηλέκτρα – Jennifer Saint

Ένα μυθιστόρημα με τρεις γυναικείες φωνές στη σκιά του Τρωικού πολέμου.

Η Jennifer Saint μάς μεταφέρει στον κόσμο της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας μέσα από τις φωνές τριών εμβληματικών γυναικών: της Ηλέκτρας, της Κλυταιμνήστρας και της Κασσάνδρας. Καθεμία τους αφηγείται τη δική της ιστορία - πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τον Τρωικό Πόλεμο. Μέσα από τις προσωπικές τους τραγωδίες και τις αποφάσεις που πήραν ή τους επιβλήθηκαν, βλέπουμε πώς οι ζωές τους διαπλέκονται με την Ιστορία και την τραγωδία των Ατρειδών.

Ηλέκτρα

Για την Ηλέκτρα, η απουσία της μητρικής στοργής από την Κλυταιμνήστρα αφήνει ένα τεράστιο κενό. Ο πατέρας της, ο βασιλιάς Αγαμέμνονας, είναι το μόνο πρόσωπο στο οποίο εναποθέτει τις ελπίδες της. Όσο όμως εκείνος πολεμά στην Τροία, η Ηλέκτρα βλέπει τη μητέρα της να παραδίδεται στον Αίγισθο και να εγκαταλείπει τον ρόλο της συζύγου και μητέρας. Το μίσος της φουντώνει, και η επιστροφή του πατέρα της δεν φέρνει λύτρωση, αλλά μια νέα τραγωδία: τη δολοφονία του. Η αποστολή της γίνεται τότε ξεκάθαρη - εκδίκηση μέσω του αδελφού της Ορέστη.

Κλυταιμνήστρα

Η Κλυταιμνήστρα δεν είναι η κλασική "άπιστη βασίλισσα". Είναι μια μητέρα πληγωμένη από τη θυσία της κόρης της, Ιφιγένειας. Από εκείνο το σημείο και μετά, η εκδίκηση γίνεται η κινητήριος δύναμή της. Ο Αίγισθος είναι απλώς το μέσο, όχι ο σκοπός. Η σχέση τους βασίζεται αποκλειστικά στο κοινό τους μίσος για τον Αγαμέμνονα. Ωστόσο, καθώς η ίδια απορροφάται από τη δίψα της για δικαιοσύνη ή τιμωρία, δεν συνειδητοποιεί ότι τα παιδιά της απομακρύνονται - και τελικά, στρέφονται εναντίον της.

Κασσάνδρα

Η φωνή της Κασσάνδρας ήταν ίσως η πιο αναπάντεχα ενδιαφέρουσα. Ιέρεια του Απόλλωνα, προικισμένη με το χάρισμα της προφητείας αλλά καταραμένη να μην την πιστεύει κανείς. Παγιδεύεται σε έναν ρόλο που δεν διάλεξε, βλέποντας την καταστροφή να έρχεται χωρίς να μπορεί να την αποτρέψει. Αν την άκουγαν, ίσως ο Πάρης να μην επέστρεφε ποτέ στην Τροία και ο Δούρειος Ίππος να μην περνούσε τα τείχη της. Η Κασσάνδρα, ευσεβής, τραγική, αλλά και δυναμική, δίνει στη μυθολογία μια φωνή που σπάνια ακούμε.

Η Saint επιλέγει να αφηγηθεί τον Τρωικό Πόλεμο από τη σκοπιά των γυναικών - ένα μοτίβο που έχουμε δει και σε άλλα έργα του είδους. Παρόλο που ο τίτλος του βιβλίου είναι Ηλέκτρα, εντύπωσή μου είναι ότι ο χαρακτήρας της παραμένει κάπως αδύναμος, και παραγκωνίζεται απέναντι στις άλλες δύο. Δεν εξελίσσεται όσο θα περίμενα, και η αφοσίωσή της στον πατέρα της καταλήγει να επαναλαμβάνεται χωρίς μεγαλύτερο βάθος.

Αντίθετα, η Κλυταιμνήστρα παρουσιάζεται ως μια πολυδιάστατη, δυναμική γυναίκα. Πρόσφατα διάβασα και το Κλυταιμνήστρα της Costanza Casati και ενθουσιάστηκα – ίσως γι’ αυτό να περίμενα περισσότερα και εδώ. Ωστόσο, η μεγαλύτερη έκπληξη για μένα ήταν η Κασσάνδρα. Μυστηριακή, αδικημένη αλλά ισχυρή, φωτίζει πλευρές της μυθολογίας που μέχρι τώρα μου ήταν αόρατες.

Αγαπώ την ελληνική μυθολογία και συχνά διαβάζω μυθιστορήματα που την επαναπροσεγγίζουν από νέες οπτικές. Η Ηλέκτρα της Jennifer Saint, όμως, με κούρασε σε σημεία. Ενώ η πρόθεση της συγγραφέως είναι σαφής και ενδιαφέρουσα, η εκτέλεση δεν με ικανοποίησε πλήρως. Παρ’ όλα αυτά, αν κάποιος θέλει να διαβάσει μια νέα εκδοχή των μύθων των Ατρειδών μέσα από γυναικείες φωνές, ίσως να βρει κάτι που θα τον αγγίξει - ειδικά στις ιστορίες της Κλυταιμνήστρας και της Κασσάνδρας.

Η Ηλέκτρα της Jennifer Saint κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κάκτος.

Ένα μεγάλο όμορφο τολμηρό ταξίδι (ταινία)

Ένα μεγάλο όμορφο τολμηρό ταξίδι (2025)

Σκηνοθεσία: Kogonada | Σενάριο: Seth Reiss | Πρωταγωνιστούν: Margot Robbie, Colin Farrell

Ο Ντέιβιντ και η Σάρα γνωρίζονται για πρώτη φορά στο γάμο ενός κοινού τους φίλου. Εργένηδες και οι δύο, φλερτάρουν με χαλαρή διάθεση, χωρίς να περιμένουν πολλά. Όμως την επόμενη ημέρα, τα ενοικιαζόμενα αυτοκίνητα που έχουν κλείσει - από ένα αλλόκοτο γραφείο ενοικίασης - τους οδηγούν σε μια απρόσμενη κοινή διαδρομή. Κι έτσι ξεκινά ένα ταξίδι που δεν θυμίζει κανένα άλλο.

Η διαδρομή τους, χάρη σε ένα ιδιόμορφο GPS, τους φέρνει μπροστά σε «πόρτες» που οδηγούν σε σταθμούς του προσωπικού τους παρελθόντος. Μέσα από αυτές τις πόρτες, ξεδιπλώνονται στιγμές, πληγές, φόβοι και επιθυμίες που ούτε οι ίδιοι δεν είχαν τολμήσει να αντιμετωπίσουν. Και αυτό γίνεται ο μόνος αληθινός τρόπος να γνωρίσουν ο ένας τον άλλον, αλλά και - κυρίως - τον ίδιο τους τον εαυτό.

Ο Ντέιβιντ αναζητά σταθερότητα, η Σάρα διψά για πάθος και ανεξαρτησία. Δύο διαφορετικοί κόσμοι με κοινά αγκάθια στο κυνήγι της συντροφικότητας. Καθώς το ταξίδι τους προχωρά, τα συναισθήματα αλλάζουν. Χάνουν τον ενθουσιασμό της αρχής, όμως κερδίζουν κάτι βαθύτερο: τη γνώση, τη συνειδητοποίηση, την ειλικρίνεια - αυτή που έλειπε στην αρχική γνωριμία τους.

Αναπόφευκτα τίθεται το ερώτημα:

Μπορεί ένα τόσο διαφορετικό, «μαγικό» ταξίδι να ενώσει δύο ανθρώπους που δεν ήταν έτοιμοι να ανοιχτούν; Ή μήπως το παρελθόν θα σταθεί τελικά ανάμεσά τους για πάντα;

Το «Ένα μεγάλο, όμορφο, τολμηρό ταξίδι» προσπαθεί να πει πολλά – και το κάνει με μια ενδιαφέρουσα, πολυστυλιακή προσέγγιση: ρομαντική κομεντί, δράμα, επιστημονική φαντασία και μιούσικαλ. Μια υπέροχη ιδέα που, όμως, στην εκτέλεσή της δεν φτάνει στο ύψος των προσδοκιών της.

Η ταινία προσπαθεί να μιλήσει για τη δυσκολία σύνδεσης στη σύγχρονη εποχή. Για τις συναισθηματικές μας άμυνες, τα τραύματα που κουβαλάμε σιωπηλά, τα ψέματα που λέμε - και κυρίως αυτά που λέμε στον εαυτό μας. Οι πόρτες του παρελθόντος λειτουργούν ως μεταφορικά καλειδοσκόπια: μας δείχνουν ποιοι ήμασταν, πώς πληγωθήκαμε και πώς πληγώσαμε. Όμως αυτή η τόσο δυνατή θεματική αναζητά μια αφήγηση με πιο τολμηρή σκηνοθετική ματιά και πιο βαθιά συναισθηματική φόρτιση.

Η ταινία συχνά φλυαρεί, χωρίς να επιτρέπει στον θεατή να συνδεθεί ουσιαστικά με τους ήρωες. Η μετάβαση από τον ρεαλισμό στη φαντασία γίνεται μεν σταδιακά, αλλά χωρίς τη μαγεία που θα την έκανε αξέχαστη. Κάποιες σκηνές του παρελθόντος μοιάζουν επίπεδες, χωρίς το βάρος που απαιτεί η στιγμή. Και οι ερμηνείες - αν και μεστότατες - δεν φτάνουν στην καρδιά.

Το ταξίδι της ταινίας είναι τελικά πιο ενδιαφέρον στην πρόθεση παρά στην πράξη. Ευχάριστο, ναι. Ενδιαφέρον, σίγουρα. Αλλά όχι όσο «μεγάλο, όμορφο και τολμηρό» υποσχόταν ο τίτλος του.