Το μυστηριώδες χαμόγελο της Αθηνάς (βιβλίο)

Το μυστηριώδες χαμόγελο της Αθηνάς – Θάνος Κονδύλης

Μια κλοπή από το Μουσείο της Ακρόπολης γίνεται ο μίτος της Αριάδνης που οδηγεί στα άδυτα του κόσμου της αρχαιοκαπηλίας. Την υπόθεση αναλαμβάνει ο αστυνόμος Περικλής Πανταζής, προσπαθώντας ταυτόχρονα να ισοφαρίσει το φιάσκο που βίωσε σε μια προηγούμενη υπόθεση ναρκωτικών.

Ποιοι και γιατί αποφάσισαν να αφαιρέσουν μια μαρμάρινη πλάκα από το μουσείο; Πώς συνδέεται η υπόθεση με την επιστροφή των μαρμάρων του Παρθενώνα από το Βρετανικό Μουσείο και τι ρόλο παίζει η αρχαιοφύλακας της αίθουσας τριάντα δύο;

Πολιτικοί, επιστήμονες, επιχειρηματίες και αστυνομία αποτελούν μέλη του ίδιου ιστού, ο οποίος μπλέκεται στα πόδια του αστυνόμου Πανταζή. Κάποιοι θα τον παραπλανήσουν, άλλοι θα τον απειλήσουν, ενώ η βοήθεια θα έρθει από απρόσμενες πλευρές. Θα καταφέρει να φέρει εις πέρας την υπόθεση ή θα υπογράψει τη δική του καταδίκη;

Το Μυστηριώδες χαμόγελο της Αθηνάς, με την υπογραφή του Θάνου Κονδύλη, μας μεταφέρει στον κόσμο της αρχαιοκαπηλίας. Με φόντο το Μουσείο της Ακρόπολης, οι ήρωές του προσπαθούν να λύσουν την άκρως περίεργη εξαφάνιση ενός εκθέματος που απεικονίζει τη θεά Αθηνά από ένα φρούριο υψίστης ασφαλείας.

Με λόγο απλό και καθημερινό, ο συγγραφέας συνθέτει χαρακτήρες γνώριμους: ανθρώπους με δυνατότητες και αδυναμίες, μπλεγμένους σε επικίνδυνα δίχτυα που θέτουν τις ζωές τους σε κίνδυνο.

Προσωπικά βρήκα την υπόθεση πολύ ενδιαφέρουσα, παρότι τον τελευταίο καιρό έχω απομακρυνθεί από τις αστυνομικές εξιχνιάσεις. Σε αυτό συνέβαλαν τόσο ο τίτλος όσο και το εξώφυλλο, που με ώθησαν να αποκτήσω το βιβλίο. Ωστόσο, οι διάλογοι και οι αντιλήψεις των ηρώων θεωρώ ότι παραπέμπουν σε μια εποχή προηγούμενων δεκαετιών.

Καποδίστριας (ταινία)

Καποδίστριας  (2025)

Η αγάπη του για την πατρίδα του, μια χώρα υπόδουλη αρχικά σε ξένο κατακτητή και αργότερα στις πιέσεις εγχώριων ισχυρών και φατριαστικών συμφερόντων, τον καταδίκασε να την ονειρεύεται ελεύθερη και να μάχεται με όσα μέσα διέθετε, προκειμένου να τη μετατρέψει σε ένα σύγχρονο κράτος παιδείας, πολιτισμού και επιστημών.

Αν και αποτέλεσε εξέχουσα προσωπικότητα σε ξένα κράτη, όπου με τις ρηξικέλευθες ιδέες του συνέβαλε στη διαμόρφωση λύσεων που άλλοι δεν τόλμησαν καν να οραματιστούν, στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος θεωρήθηκε απειλή. Οι κοτσαμπάσηδες και οι τοπικοί παράγοντες αντιτάχθηκαν στα μέτρα που επιχείρησε να εφαρμόσει, καθώς αυτά περιόριζαν τα προνόμιά τους.

Ουδείς προφήτης στον τόπο του. Έτσι, στις 27 Σεπτεμβρίου 1831, έπεσε νεκρός από τα χέρια των Κωνσταντίνου και Γεωργίου Μαυρομιχάλη, συγγενών του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, σε αντίποινα για τη φυλάκισή του.

Η ταινία του Γιάννη Σμαραγδή αποτελεί ένα οδοιπορικό στη ζωή και το έργο του Ιωάννη Καποδίστρια· ενός ηγέτη που τέθηκε στο στόχαστρο για τις πολιτικές του επιλογές και τελικά τιμωρήθηκε γι’ αυτές. Στην πορεία της ζωής του ως διπλωμάτη, υπουργού και κυβερνήτη, παρουσιάζεται και η ιδιαίτερη σχέση του με τη Ρωξάνδρα Στούρτζα, τη γυναίκα που τον συγκίνησε βαθιά.

Η ταινία, που αποτέλεσε όραμα ζωής για τον Έλληνα σκηνοθέτη, κατηγορήθηκε πριν ακόμη προβληθεί ότι επιχειρεί να δημιουργήσει μια αγιογραφία του πολιτικού. Δεν ασπάζομαι αυτή την άποψη. Κάθε αποτύπωση προσώπων που ανήκουν στην ιστορία μας αξίζει να ακουστεί, ακόμη κι αν διαφωνούμε μαζί της, καθώς λειτουργεί όχι ως απόλυτη αλήθεια, αλλά ως εφαλτήριο για την αναζήτησή της. Παρακολουθώντας και άλλα έργα του γνωστού σκηνοθέτη, αναγνώρισα τον ιδιαίτερο τρόπο έκφρασής του, απόλαυσα τη φωτογραφία και την επιλογή των συντελεστών. Ωστόσο, συνολικά, τη βρήκα άνευρη.

Δες το trailer της ταινίας εδώ:

Αυτή η νύχτα μένει (θεατρική παράσταση)

 

«Αυτή η νύχτα μένει»

Η νύχτα είναι ζόρικη, πλανεύτρα και αλήτισσα.

Όσα κι αν έχει να σου δώσει, άλλα τόσα έχει να σου πάρει.

Κρύβει μυστικά που, όσο κι αν περπατήσεις μέρα σε δρόμους γεμάτους φώτα και ανθρώπους, δεν πρόκειται ποτέ να ανακαλύψεις.

Αυτή θα μπορούσε να είναι μια λιτή περιγραφή της ζωής στη νύχτα. Δεν αρκεί όμως μπροστά σε όσα έζησαν όλοι εκείνοι που τη γεύτηκαν για βιοποριστικούς λόγους — και δη στην επαρχία. Εδώ έρχεται να ρίξει τα φώτα της η θεατρική παράσταση «Αυτή η νύχτα μένει», μεταφορά από το ομώνυμο βιβλίο του Θάνου Αλεξανδρή.

Χρονικά επιστρέφουμε στις δεκαετίες του ’80 και του ’90, τότε που τα νυχτερινά κέντρα ανθίζουν — ακριβώς μετά τη Μεταπολίτευση — και ο νεοέλληνας ξοδεύει τα χρήματά του σε φιάλες αλκοόλ και γαρύφαλλα αμφιβόλου προελεύσεως. Μακριά από τα «εκλεπτυσμένα» αστικά κέντρα, στα επονομαζόμενα σκυλάδικα της επαρχίας, οι «ζημιές» για τα μάτια μιας τραγουδίστριας ή χορεύτριας αποτελούν καθημερινότητα, όπως και η σεξιστική διαχείρισή τους από μαγαζάτορες και θαμώνες.

Εστιάζοντας στην ιστορία που αφηγείται η παράσταση, ντυμένη με πληθώρα τραγουδιών της εποχής που εκτελούνται ζωντανά, μέσα σε μια σκηνοθετικά άρτια υπερπαραγωγή με πολυμελή θίασο, συναντάμε έναν ηθοποιό που, μετά τις σπουδές του στο Θέατρο Τέχνης και απογοητευμένος από τις προοπτικές που αυτό μπορεί να του προσφέρει, περνά στον χώρο της νυχτερινής διασκέδασης της επαρχίας. 

Το σοκ είναι μεγάλο, όπως και οι προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει. Τι πρέπει να κάνει ένας τέτοιος άνθρωπος για να επιβιώσει; Περνά από την εκμετάλλευση των μάνατζερ, τη χλεύη των μαγαζατόρων, την απρόβλεπτη συμπεριφορά των θαμώνων και έχει μόνο μία επιλογή: να πετύχει, αν θέλει να σταθεί στα πόδια του — και τη νύχτα.

Η παράσταση, με πρωταγωνιστή τον Παντελή Καναράκη, συνεχίζει την επιτυχημένη πορεία της στο Βασιλικό Θέατρο Θεσσαλονίκης έως και την 1η Μαρτίου. Μην τη χάσετε.

Η εκδίκηση της μπαλαρίνας (βιβλίο)

Η εκδίκηση της μπαλαρίνας – Μαρία Παναγοπούλου

Αέρινες ανθρώπινες φιγούρες, υφάσματα που αναδεικνύουν και την παραμικρή λεπτομέρεια ενός καλλίγραμμου σώματος, μουσική που εξυψώνει τα πιο ευγενή ανθρώπινα αισθήματα, υποδήματα (πουέντ) που δημιουργούν την ψευδαίσθηση πως τα πόδια αιωρούνται πάνω από το έδαφος.
Αυτά είναι τα στοιχεία που βλέπουμε – ή φανταζόμαστε – όταν αναφερόμαστε σε μια μπαλαρίνα, συνθέτοντας τη μία όψη του νομίσματος.

Λιπόσαρκα σώματα που υποσιτίζονται, καταπονημένα άκρα που πληγώνονται, φθείρονται και αιμορραγούν. Απαιτητικές πρόβες που αποτελούν μόνιμη καθημερινότητα, ανταγωνισμός, στερήσεις. Στερήσεις και πάλι στερήσεις.

Και αυτή είναι η άλλη όψη.

Ακόμη κι αν η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση, η πραγματικότητα δεν υπολείπεται σε σκληρότητα.

Η παραπάνω περιγραφή θα μπορούσε να ταιριάζει σε κάθε μπαλαρίνα – και σίγουρα στην ηρωίδα της συγγραφέα Μαρίας Παναγοπούλου, με το προσωνύμιο Τζίντζερ. Με καταγωγή από το Βαθύ της Σάμου και ύστερα από την απροσδόκητη εμφάνιση του κατάλληλου ανθρώπου στη ζωή της, βρίσκεται να αγγίζει το όνειρο μιας επαγγελματικής πορείας που ελάχιστοι έχουν την ευκαιρία να γευτούν. Ένα όνειρο που, για ακόμη μία φορά, φέρει μέσα του κομμάτια εφιάλτη.

Η συγγραφέας, με την Εκδίκηση της μπαλαρίνας, μας εισάγει στα άδυτα ενός χώρου ντυμένου με το πέπλο του ονείρου για όσους τον παρατηρούν από απόσταση. Ενός πέπλου που κρύβει τόσο από εμάς όσο και από την ηρωίδα αλήθειες που πονούν και μπορούν να αποβούν ολέθριες.

Βαθιά επηρεασμένη από προσωπική μου έρευνα, μερικά χρόνια πριν, γράφοντας για μια μπαλαρίνα, δεν είμαι βέβαιη ότι μπορώ να είμαι απολύτως αντικειμενική. Θα σταθώ, ωστόσο, σε αυτό που είναι απολύτως βέβαιο: πρόκειται για ένα μυθιστόρημα που διαβάζεται εύκολα, παρότι καταπιάνεται με ένα ιδιαίτερο θέμα, δημιουργώντας αρκετές ανατροπές μέσα από απρόβλεπτες εξελίξεις με τις οποίες έρχονται αντιμέτωποι οι ήρωες. Είναι πλούσιο σε εικόνες και συναισθήματα που εναλλάσσονται, αν και δεν θα σας κρύψω ότι θα προτιμούσα μια πιο πυκνή αφήγηση και την παράλειψη ορισμένων αναφορών σε γεγονότα της επικαιρότητας, οι οποίες δεν φαίνεται να εξυπηρετούν ουσιαστικά ούτε τη ροή ούτε την ατμόσφαιρα της ιστορίας.